Shikasta.

author: Doris Lessing

rating:

asin: 3442727340
binding: Paperback

This is not one, but the first in a series of 5 books written by Doris Lessing in a format somewhat new for her, science fiction. Some of her earlier work did hint a little at this genre, but with Shikasta she dives into it full blown. In the afterword she has written the best argument about the value of science fiction as a format for fiction I have ever read. The cover on the right is the hardcover edition by Knopff which is out of stock.

These books had a tremendous impact on me. Not many books do on this level, but this is definitely one of them. It touched me so because I was able to recognise so much of the main personages. I realise while writing this review how difficult it is to explain why I was so touched by this book. My explanation would be that I was resonating on a very deep psychological level. The immense beauty of human beings, his (her) possibilities and the continuing treason of that, the loss of so much beauty and value again and again, the the continuing perseverance with which we try again, go on and try again and transcend our limitations in the process - and fall again. And again ...

The books play over a period of millennia. Our present time is about the end of this. Planet Earth is revealed to be some kind of unique cosmic experiment that (temporarily) fails because cosmic events place the planet in some kind of power vacuum that causes the alignment with higher energies from the star Canopus to fail. Canopus is some kind of spiritual centre of the galaxy. Because of this cosmic event people who normally would expect to live 3000 years start living ever shorter, diseases come to be that were unheard of, and the presence of higher being (like the people from Canopus but most specifically and dramatically depicted, the Giants) becomes untenable. This is because the misalignment from Canopus causes some kind of dampening of the higher consciousness, and a practically unbearable bombardment with lower emotions like hatred, greed, avarice and anger.

The story of the main personages, who again and again must descend from some kind of intermediate level into that chaotic stage, repeatedly with the vision to not forget this time, to do what they set out to do, touched me to the core. Even a superior being like an ambassador from Canopus is entangled by chaos and forgets himself.

The book ends with a trial of the third world against the rich west. Finally justice is demanded for the ages of exploitation of the poor. The trial does not become a merely political statement because Doris Lessing manages to keep hold of her psychological and spiritual perspective, and because of that the trial becomes something that should affect every human who is sympathetic with the fate of creation.

Dit is niet één boek, maar de eerste van een serie van 5 boeken die Doris Lessing geschreven heeft in een science fiction format. Sommige van haar eerdere werken neigden al een beetje naar dit format, maar met Shikasta is zij er volledig ingedoken. In het nawoord heeft zij ook het beste betoog geschreven dat ik ooit gelezen heb om de waarde van science fiction aan te tonen. Het plaatje rechts is de hardcover editie die ik in mijn bezit heb, en die niet meer te krijgen is.

Het waren boeken die mij ontzettend raakten. Er zijn niet veel boeken die op dit niveau mijn innerlijke wereld totaal opschudden, maar dit is er één van. Het raakte mij omdat ik zoveel herkende van de belevenissen van de hoofdpersonen. Ik merk bij het schrijven van deze review dat ik moeite heb om op te schrijven waaróm het boek mij zo raakte. Dat verklaar ik met het diepe psychologische niveau waarop dat gebeurde. De ontzagwekkende schoonheid van de mens, zijn (haar) mogelijkheden en het voortdurend verraad daaraan plegen, het teloorgaan van zoveel rijkdom telkens weer, de onbegrijpelijke volharding waarmee wij dan toch weer doorgaan, opnieuw proberen, onze grenzen overstijgen - en weer vallen. En weer vallen...

De boeken spelen zich af over een periode van vele milennia. De huidige tijd zit daar zo\\''n beetje aan het einde van. De planeet Aarde blijkt een soort uniek experiment te zijn dat (tijdelijk) mislukt doordat kosmische krachten de Aarde in een soort krachtsvacuüm plaatsen, waardoor de aansluiting met hogere energieën vanaf de ster Canopus (een soort spiritueel middelpunt in het melkwegstelsel) verloren raakt. Mensen die normaal 3000 jaar lang kunnen leven gaan steeds korter leven, ziektes ontstaan die ondenkbaar waren, en de aanwezigheid van hogere wezens (zoals de mensen van Canopus maar met name de reuzen) wordt onmogelijk omdat de verbreking van een alignment met Canopus een soort verdoving van hun hoger bewustzijn veroorzaakt, en een bijna ondraaglijk bombardement van lagere emoties als haat, hebzucht, afgunst en woede.

Het verhaal van de hoofdpersonen die steeds weer opnieuw op dat chaotische toneel moeten neerdalen vanuit een soort tussenwereld, telkens weer met een bezieling om het deze keer niet te vergeten en hun opdracht te vervullen, was voor mij buitengewoon ontroerend. Zelfs een superieur wezen als een ambassadeur van Canopus wordt door de chaos verstrikt en vergeet zichzelf.

Het eerste boek eindigt met een rechtszaak van de derde wereld tegen het rijke westen, waarin (eindelijk) recht wordt geëist voor de wijze waarop rijk vele eeuwen lang arm heeft uitgebuit. Die rechtszaak wordt geen politiek verhaal door de psychologische en spirituele ondertoon, en wordt daardoor tot iets unieks dat ieder mens die begaan is met het lot van de schepping zou moeten aangaan.

Van Venus tot Madonna. Synthese, 2006. http://venus.synthese.ws/.

Rating:

Een boek dat de rol van het vrouwelijke vanuit een spiritueel perspectief in de geschiedenis van de mensheid onderzoekt. Van alle mensen die zich actief inzetten voor een betere wereld en een nieuwe economie die gebaseerd is op culturele waarden is 60% vrouw ¹. Vaak lijken vrouwen een primaire rol bij vernieuwingen te spelen, maar in het nog steeds wijd verbreidde beeld van onze geschiedenis worden mannen en hun "heldendaden" op de voorgrond gehouden.

Het boek is een verfrissend ander beeld op een groot aantal historische en prehistorische verhalen. Inderdaad een geschiedenis die verborgen gebleven is. Dit en andere soortgelijke boeken maken duidelijk dat onze interpretatie van de menselijke geschiedenis gekleurd is door culturele maar in dit geval vooral sexe vooroordelen. Het boek herstelt dat eenzijdige beeld en weet daarbij een nuchtere, niet zweverige of dweperige toon vast te houden. Het boek roept voortdurend de vraag op hoe mensen die aan het sterk mannelijk/patriarchaal gekleurde verhaal hechten dit boek zouden lezen.

• 1. David Korten, The Great Turning, Reprint. (Berrett-Koehler, 2007).

Rating:

I really must do a book review on the books of this very special person. I have several in my library, this is the largest one with a treasure of illustrations. The role of the female in the evolution of humankind has long been suppressed by a period of about five thousand years of lopsided focus on the male role. This era may now come to an end, but I always like to speak about research done by the more feminist scientists, if only to show that so much is not known by the general public. The image she invoked of the extended period of peace in ancient Europe preceding the invasions from the steppes of Asia is one that made a deep impression on me. I was already intrigued by recent discoveries made in Crete, because this seemed to evoke a past that was so different from what I was told in school. A book by Merlin Stone: When God was a Woman, set me on a path of discovery of what felt to me to be almost an alternate history in a science fiction novel. While many theories that started around this feminist theology movement were not based on sound scientific research, enough material survives scrutiny to generate a sound foundation for a retelling of the story of our past. As David Korten noted, it is very much necessary to retell the stories, or to start telling other stories. The stories we tell create the context of our world, and the violent and exploitive context we have been living in for too long (but in the historical context of a million years of humankind relatively very short!) desperately needs to be broken down.